Chính phủ Lâm thời Nguyễn Văn Xuân

Năm 1948, ngày 7-1, Bảo Đại tiếp xúc với Bollaert tại Genève, Thụy sĩ.  Hôm sau Bollaert trở lại Paris để hỏi ý kiến cấp trên.

Trước cao trào nổi lên đòi độc lập trên toàn thế giới với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ. Đế quốc Anh cũng như đế quốc Pháp đang lâm vào tình trạng kệt quệ kinh tế sau chiến tranh, họ đang cần phục hồi lại đất nước.  Người Anh và Người Pháp đã đối phó với phong trào đòi độc lập bằng cách lập ra hệ thống Liên Hiệp Pháp và Liên Hiệp Anh.

Tuy nhiên guồng máy thành lập Liên Hiệp Pháp bị chậm lại vì nhân dân Việt Nam muốn Bảo Đại nhưng ông này lại đòi thống nhất và độc lập thực sự chứ không chấp nhận hình thức độc lập nửa vời như hệ thống Liên Hiệp Pháp .

Hồi ký của Bảo Đại giải thích tâm trạng cương quyết của ông lúc đó:  “Tôi không muốn bị làm trò cười lần thứ hai nữa” (Con rồng Việt Nam, trang 304).  Ông đã từng ở địa vị số một của Việt Nam, từng có của cải vàng bạc không cần đếm, đi đâu cũng có tiền hô hậu ủng;  tuy nhiên ông cảm thấy cay đắng trong thời gian ông ở vị trí đó, bởi vì nó không khác ông vua trên sân khấu một chút nào.

Sau đó ông đã ngây thơ đi làm cố vấn cho một nhóm người lọc lừa gian ác và nhận lấy cay đắng khi một mình bơ vơ đứng giữa phi trường Côn Minh không có một đồng xu trong túi.  Vậy thì chuyện ông không muốn làm trò cười cho thiên hạ một lần nữa là điều dễ hiểu.  Trong lòng ông nung nấu một ý chí phục hồi danh dự.  Ông không ham địa vị, không ham quyền lực, nhưng ông cần danh dự, ông cần mọi người tôn trọng ông.

Năm 1948, đầu tháng 2, theo hồi ký của Bảo Đại, Thủ tướng Pháp Robert Schuman mời Bảo Đại dự tiệc tại điện Matignon, có hơn mười vị bộ trưởng cùng tiếp chuyện với Bảo Đại.  Bảo Đại tuyên bố ông chỉ trở lại Việt Nam một khi Việt Nam được độc lập và thống nhất thực sự.

Lời tuyên bố của Bảo Đại khiến cho dư luận Pháp chưng hửng. Báo chí Paris cho rằng Bảo Đại là kẻ tráo trở, ông ta đã phản lại hiệp ước mà nhà Nguyễn đã ký với Pháp 1884.  Để đáp lại, Bảo Đại tổ chức một buổi họp báo tại khách sạn Ritz và tuyên bố:

“Ngày 6-6-1884, khi ông bác Kiến Phước của tôi còn là một đứa bé, quan phụ chánh Vương quốc An Nam đã ký với nước Pháp, một hiệp ước bảo hộ.… nước Pháp long trọng cam kết che chở cho vương quốc An Nam…

Thế mà năm 1945, trước sự xâm lăng của Nhật Bản, và trước cuộc nổi dậy của cách mạng Việt Minh, thì đâu là những lời cam kết của Pháp?…Vậy thì ai là người đầu tiên đã không làm tròn bổn phận đối với lời cam kết?  Ai Làm cho nó trở thành lỗi thời, mất hết hiệu lực ? Ai đã vi phạm Hiệp ước?”…

“Giờ đây, tại sao tôi còn sang Paris? Vì tôi mong muốn hòa Bình lập lại ở nước tôi, làm ngưng đổ máu, vừa máu của nhân dân tôi lẫn máu của binh sĩ Pháp.  Thế nhưng, điều kiện để tái lập Hòa Bình phải là sự công nhận nền độc lập và thống nhất của Việt Nam…” (Con Rồng Việt Nam trang 307).

Năm 1948, ngày 26-3, Bảo Đại tập họp một hội nghị các đảng phái và đoàn thể. Sau khi bàn bạc hội nghị ra thông cáo rằng các đoàn thể tại Việt Nam sẽ họp nhau lại thành lập một Chính phủ lâm thời để có đủ tư cách đại diện dân tộc Việt Nam mà nói chuyện với Pháp.

Năm 1948, ngày 24-4, Bảo Đại họp với Nguyễn Văn Xuân, Trần Văn Hữu, Nguyễn Khắc Vệ và Lê Văn Hoạch.  Các ông thỏa thuận Nguyễn Văn Xuân là người đứng đầu Nam Kỳ cũng như hai vị cầm đầu Bắc Kỳ và Trung Kỳ là Chủ tịch hội đồng an dân Bắc Kỳ và Trung Kỳ sẽ từ chức và sau đó sẽ bầu ra một Chính Phủ Lâm Thời, chính phủ này sẽ được Bảo Đại tấn phong.

Năm 1948, ngày 20-5, đại diện các đoàn thể nhóm họp tại Sài Gòn, gồm có các ông Đặng Hữu Chí, Hà Xuân Hài, Lê Văn Hoạch, Phạm Công Tắc, Nguyễn Khoa Toàn, Trần Quang Vinh, Hà Xuân Tế, Lê Tấn Nẫm, Trần Thiện Vàng, Nguyễn Khắc Vệ, Đỗ Hữu Thinh, Phạm Văn Hai, Đỗ Quang Giai, Lương Danh Môn, Nguyễn Văn Tuế, Nguyễn Văn Ty, Ngô Quốc Côn, Nguyễn Thúc Loan, Phạm Đình Thuyên, Nguyễn Thức, Ngô Khánh Trực, Trương Vĩnh Tống, Nghiêm Xuân Thiện, Đặng Văn Đắng…

Ngày 22-5 hội nghị tuyên bố thành lập Chính Phủ Lâm Thời do Nguyễn Văn Xuân làm Thủ tướng.  Cao Ủy Pháp thừa nhận Chính phủ Lâm thời ngày 23-5 và Chính phủ Pháp thừa nhận ngày 27-5. Ngày 2-6 Nguyễn Văn Xuân công bố bản Hiến chương Lâm thời, gọi là bản Pháp Qui Tạm Thời.  Quốc Kỳ là cờ Vàng ba sọc đỏ, Quốc ca là bài tiếng gọi thanh niên của Lưu Hữu Phước .

Năm 1948, ngày 5-6, Nguyễn Văn Xuân dẫn đầu phái đoàn của Chính Phủ Lâm Thời ra Vịnh Hạ Long ký kết Thỏa ước với Bollaert, Cao ủy đại diện cho Chính phủ Pháp.  Buổi lễ ký kết diễn ra dưới sự chứng kiến của Bảo Đại.  Đại cương thỏa ước:

“Pháp long trọng thừa nhân Việt Nam độc lập và thống nhất. Việt Nam tuyên bố gia nhập Liên Hiệp Pháp với tư cách một quốc gia liên kết.  Nước Việt Nam cam kết tôn trọng mọi quyền hạn và quyền lợi của tư nhân Pháp”.  Tuy nhiên ngoài bản tuyên bố đại cương nói trên, hai bên còn ký vào Bản Thể Chế của tổ chức Liên Hiệp Pháp, Bản Thể Chế này đã từng bị Bảo Đại từ chối và Ngô Đình Diệm chống đối.  Khi ký chứng nhận vào bàn thể chế của hai bên.  Bảo Đại vẫn ký tắt hai chữ VT như trước đây .

Năm 1948, tháng 9, Tổng trấn Trung Kỳ là dược sĩ Phan Văn Giáo rủ Đại úy Nguyễn Ngọc Lễ trong quân đội Pháp về Huế thành lập Việt Binh Đoàn gồm 10.000 quân;  giao cho Thiếu úy Đỗ Mậu làm Trưởng Phòng 3, phụ trách huấn luyện quân đội, giao cho Thiếu úy Huỳnh Công Tịnh làm trưởng Phòng tình báo.  Các ông mở các cuộc hành quân trong khu vực Quảng Trị, Quảng Bình để tập luyện cho quân đội.

Kết quả khiến cho “Mặt trận Kháng chiến Bình Trị Thiên” của Nguyễn Chí Thanh tan rã.  Thanh kêu cứu với Tướng Nguyễn Sơn ở Thanh Hóa nhưng Sơn làm ngơ.  Thanh bèn chạy ra Việt Bắc gặp Đặng Xuân Khu.  Khu giữ Thanh lại làm phụ tá cho Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Văn Tiến Dũng.

Hiệp ước trao trả độc lập

Năm 1949, ngày 8-3, lễ ký kết Hiệp ước diễn ra tại điện Elysée dưới sự chứng kiến của Tổng thống Pháp Vincent Auriol và Quốc trưởng Việt Nam Bảo Đại.  Đại cương Hiệp ước: “Pháp thừa nhận quốc gia Việt Nam, có tổ chức Hành chánh riêng, Tư pháp riêng, Tài chánh riêng, Quân đội riêng và có quyền liên lạc ngoại giao với các nước Đông Nam Á.  Pháp sẽ ủng hộ Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc.

*Chú giải:  Hồi ký của Võ Nguyên Giáp ghi nhận về Hiệp ước Elysée

“Với sự thúc ép của Mỹ, hai tháng sau, ngày 3 tháng 8 năm 1949, Hiệp ước Êlydê (Elysée) giữa Tổng thống Pháp Vanhxăng Oâriôn (Vincent Auriol), Bộ trưởng Bộ Pháp quốc Hải ngoại Cốt Phơlôrê (Cost Floret) và Bảo Đại mới ra đời. 

Pháp công nhận Việt Nam Độc lập, có một quân đội 50,000 người, với những sĩ quan người Việt nhưng do người Pháp huấn luyện và điều khiển…” (Võ Nguyên Giáp, Đường tới Điện Biên Phủ, in lần 2, trang 124).

Lời thú nhận của Võ Nguyên Giáp cho thấy đất nước được độc lập từ năm 1949, công lao giành lại độc lập là của toàn dân Việt Nam và Bảo Đại.  Trong khi đó ĐCSVN và ông Hồ Chí Minh không có một chút công lao nào hết.

Sở dĩ phải lấy hồi ký của Võ Nguyên Giáp làm bằng chứng bởi vì hiện nay người trong nước không tin là nước Việt Nam được độc lập từ năm 1949 và do công lao của Bảo Đại.  Tất cả các tài liệu của CSVN đều cho rằng Hồ Chí Minh làm chủ đất nước từ năm 1945; rồi đến năm 1954 mới chia Miền Nam cho Ngô Đình Diệm.

Năm 1949, ngày 19-4, khai mạc hội nghị của Hội Đồng đại diện Nam Kỳ, kết quả biểu quyết về số phận của Nam Kỳ là 25 phiếu thuận sát nhập vào Việt Nam và 25 phiếu phản đối.

Như vậy số phận Nam Kỳ được bỏ lững đúng như tính toán của ngưới Pháp, nghĩa là một nửa theo Pháp, một nửa theo Bảo Đại.  Còn nếu như đa số theo Pháp thì Bảo Đại sẽ không chịu tiếp nhận độc lập.  Và nếu như đa số theo Bảo Đại thì nước Pháp sẽ mất Nam Kỳ.

Khi nghe kết quả 25/25 thì Bảo Đại biết người Pháp không chịu nhả Nam Kỳ.  Ông bèn tuyên bố hủy bỏ chuyến bay trở lại Việt Nam và hủy bỏ các chương trình đón tiếp ông tại Việt Nam!  Thủ tướng Pháp vội vàng cho người về Sài Gòn để giàn xếp lại.

Bảo Đại về Việt Nam

Năm 1949, ngày 23-4 Hội nghị Đại Diện dân chúng Nam Kỳ nhóm họp trở lại và biểu quyết sát nhập Nam Kỳ vào Việt Nam với tỉ số 45 phiếu thuận trên 5 phiếu chống (sic)!  Qua ngày hôm sau Bảo Đại lên đường về nước, Thủ tướng Nguyễn Văn Xuân đón ông tại Singapore.

Các ông đã bàn nhau sắp đặt cho  Bảo Đại rời Pháp bằng máy bay của Chính phủ Pháp nhưng đáp xuống tại Singapore rồi sẽ thuê máy bay riêng về Việt Nam để dân chúng Việt biết rằng ông không phải do người Pháp đưa về mà là ông tự trở về.

Ông cũng không đáp xuống Sài Gòn vì còn tổ chức chính quyền Pháp ở đó, ông không muốn người Pháp ra phi trường đón ông như chủ nhà đón khách bởi vì ông mới là chủ nhà.  Ngày 28-4, Bảo Đại được dân chúng và Chính phủ lâm thời tiếp đón tại phi trường Liên Khương Đà Lạt .

Năm 1949, ngày 20-6, theo sự sắp xếp của Bảo Đại và các nhân sĩ Việt Nam, Nguyễn Văn Xuân nộp đơn từ chức Thủ tướng Chính phủ lâm thời.  Sau đó đích thân Bảo Đại lập chính phủ mới do chính ông làm Thủ tướng và Nguyễn Văn Xuân làm Phó thủ tướng.  Nội các mới được thành lập ngày 1-7.  Thành phố Sài Gòn được chọn làm thủ đô của nước Việt Nam mới.

Theo hồi ức của giáo sư Nguyễn Ngọc Huy thì trước đó Bảo Đại dự tính đặt thủ đô tại Huế là trung tâm của nước Việt Nam.  Tuy nhiên một chính trị gia lỗi lạc là nhà báo Trần Văn Ân đã khuyên nên đặt tại Sài Gòn vì đặt tại Huế thì dân chúng Việt lẫn Pháp đều nghĩ rằng lãnh thổ của Bảo Đại chỉ có Bắc Kỳ và Trung Kỳ như trước đây.

BÙI ANH TRINH

* Chú thích :  Cần ghi nhớ là trong thời kỳ Pháp thuộc có 2 nước Việt Nam :

(1) Nước Cochinchina ( Nam Kỳ ), do vua Tự Đức ký bán cho Pháp với Hiệp ước Giáp Tuất 1974.  Điều khoản thứ 5 của Hiệp ước ghi : “Vua nước Nam thừa nhận chủ quyền đầy đủ và trọn vẹn của nước Pháp trên các đất đai nước ấy hiện chiếm” ( 6 tỉnh Nam Kỳ ).  Nước Cochinchina theo chế độ thuộc địa.  Quan lại cai trị tại các tỉnh, huyện là do người Pháp cắt đặt.  Đứng đầu là quan Thống đốc Cochinchina, do chính phủ Pháp cắt cử.

(2) Nước An Nam, gồm có Trung Kỳ ( Annam ) và Bắc Kỳ ( Tonkin ).  Theo điều khoản thứ 1 của Hiệp ước Giáp Thân 1884 giữa vua Kiến Phước và nước Pháp : “Nước Nam nhận và chịu nước Pháp bảo hộ, nước Pháp thay mặt nước Nam trong việc giao thiệp với nước ngoài và bảo trợ người nước Nam ở các nước ngoài”.

Nước An Nam theo chế độ Bảo hộ ( thuộc Pháp ).  Quan lại cai trị do Triều đình Huế cắt đặt.  Tại Trung Kỳ ( Annam ) do vua nhà Nguyễn đứng đầu, bên cạnh có quan Khâm sứ Pháp làm cố vấn.  Tại Bắc Kỳ ( Tonkin ) có các quan Tổng đốc của Triều đình nhà Nguyễn và quan Thống sứ của Pháp đứng đầu.

Diễn Đàn Facebook
Advertisements

Bùi Anh Trinh - BIÊN KHẢO VỀ NGUYỄN TẤT THÀNH