Chuyến đi bí mật của Hồ Chí Minh

Chuyến đi vào năm 1950 mãi đến 40 năm sau mới được tiết lộ và 50 năm sau mới được một tài liệu bán chính thức của CSVN công bố.  Tuy nhiên nếu có một tí tò mò thì người ta đặt ra câu hỏi là HCM sang Trung Quốc làm gì vào lúc đó?

Hoàng Tùng là một người trước sau luôn luôn ủng hộ và bênh vực Hồ Chí Minh nhưng lại dùng câu “Stalin và Mao Trạch Đông gọi Bác sang” đã vô tình để cho hậu thế một bằng chứng đánh giá được mức độ lệ thuộc đến độ nhục nhã của HCM lúc bấy giờ.

Hồ Chí Minh đến Bắc Kinh mà không gặp Mao Trạch Đông hay Chu Ân Lai vì lúc đó hai ông này đang ở Mạc Tư Khoa;  đang họp bàn để ký kết văn bản hợp tác kinh tế và liên minh quân sự giữa hai nước đồng thời bàn thảo về kế hoạch phát triển phong trào cách mạng Cọng sản trên thế giới.  Khi bàn tới Việt Nam các ông quyết định gọi Hồ Chí Minh sang để hỏi thăm tình hình và giao việc.

Như vậy việc Nga và Trung Quốc quyết định viện trợ quân sự cho CSVN bắt đầu từ năm 1950 không phải là do Hồ Chí Minh hay ĐCSVN tự đi cầu viện mà là do sắp xếp của Staline và Mao Trạch Đông trong kế hoạch Cọng sản hóa toàn thế giới.

Chứng cớ “Hồ Chí Minh được gọi sang” tuy nói lên một sự thực đau xót của các nhà lãnh đạo Cọng sản Việt Nam nhưng cũng vô tình giải thích cho hậu thế rõ là các ông không chủ động cầu viện Staline hay Mao Trạch Đông.  Mọi người đều rõ cái hại “Đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau” cho nên chuyện nhận viện trợ là một điều bất đắc dĩ.

So lại với tình cảnh của HCM vào lúc đó thì cũng có chỗ hiểu được:  Thời đó thì mọi người nức lòng với hình ảnh Staline giúp đỡ vô vị lợi cho Cọng sản Trung Quốc, không ai biết cái giấy nợ mà Staline viết cho Mao Trạch Đông, và cũng không ai biết Staline cần bán vũ khí để tiếp tục duy trì sản xuất và phát triễn kinh tế của nước Nga như thế nào, cả hai ông trùm Cọng sản không dại gì công bố việc này.

Riêng về phía các lãnh tụ CSVN thì do vì Nguyễn Tất Thành đã tự quyền quyết định tại Mạc Tư Khoa và Bắc Kinh rồi cho nên các ông đâu còn có gì mà suy nghĩ nữa.  Dĩ nhiên là HCM trở về vui vẻ loan báo chuyện nhận được viện trợ như là một điều vô cùng may mắn cho các ông.

Lời kể của Nikita Krushchev

Hồi ức của Nikita Krushchev được ghi chép trong bộ sách “Krushchev Remembers” kể lại lần đó Hồ Chí Minh có đưa ra một tờ tạp chí “USSR under Contruction” và xin Stalin ký vào đó để làm kỷ niệm.

Krushchev kể lại chuyện này như một chuyện vui để nói về con người của Staline, ông cho rằng Stalin đã đa nghi quá đáng vì sau khi buộc phải ký tặng cho Hồ Chí Minh thì Stalin đã cho mật vụ lẻn vào phòng Hồ Chí Minh tại khách sạn để đánh cắp lại tờ báo có chữ ký tặng này.

Có như vậy mới thấy rằng Stalin là người thâm trầm.  Thực vậy, không phải vì quá hâm mộ Stalin mà Hồ Chí Minh đã xin chữ ký của Stalin cũng như ông đã từng xin hình và chữ ký tặng của tướng Chenault, Tư lệnh Không quân Hoa Kỳ tại Trung Hoa vào năm 1945.  Vì sau đó Hồ Chí Minh đã mang tấm hình Tướng Chenault về hang Pác Bó để lòe Trường Chinh và Thường vụ Ban chấp hành Trung ương ĐCSĐD, tấm hình và chữ ký tặng này đã khiến cho mọi người tin tưởng rằng Hồ Chí Minh được sự tín nhiệm và ủy quyền của Đồng Minh, cụ thể là Hoa Kỳ.

Sau đó Stalin đã kể chuyện này cho Krushchev như là một bằng chứng cho thấy Hồ Chí Minh chỉ là một tay thủ đoạn vặt mà không qua mắt nổi ông ta.  Lời kể chuyện của Krushchev vô tình để hé cho những nhà nghiên cứu lịch sử thấy rằng Hồ Chí Minh được đánh giá ra sao dưới con mắt của Staline và Mao Trạch Đông mặc dầu trên danh nghĩa Hồ Chí Minh là Chủ tịch nước Việt Nam.

Cũng trong đoạn hồi ức này, Krushchev cũng đã vô tình đề cập tới một chi tiết khác, ông nói: “Việc Liên Xô công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cọng hòa đã được quyết định trong cuộc gặp ông Hồ Chí Minh.  Thế nhưng sau đó Stalin cứ tiếc mãi: “Chúng ta quá vội vàng trong việc ấy”.

Lúc Stalin gặp và quyết định công nhận chính phủ của Hồ Chí Minh là giữa tháng 2 năm 1950.  So lại với biến cố xảy ra cho Trần Ngọc Danh tại Tiệp Khắc thì thấy rằng Stalin đã công nhận Hồ Chí Minh trước khi đọc được tố cáo của Trần Ngọc Danh về Nguyễn Tất Thành và phe đảng của ông ta.

Trước đó Stalin và Mao Trạch Đông không hề hay biết chuyện Hồ Chí Minh làm tình báo cho OSS của Hoa Kỳ, hai ông cũng không được biết những toan tính của Hồ Chí Minh khi ông ta cho giải tán Đảng rồi sau lại bắt tay với Pháp.  Vì vậy Stalin đã bật ngửa ra khi nhận được những tố cáo của Trần Ngọc Danh, ông ta luôn miệng hối tiếc vì đã lỡ cùng với Mao Trạch Đông quyết định chọn Hồ Chí Minh làm người hợp tác.

Ngoài sự vô tình tiết lộ của Krushcheve, sau khi tài liệu mật của văn khố Quốc gia Liên Xô được giải mật, giáo sư sư sử học Christopher Goscha của đại học Québec tại Montréal đã tìm thấy một văn thư của đại sứ Liên Xô tại Bắc Kinh gửi cho Mạc Tư Khoa, đề ngày 2-4-1950, cho biết ông Hồ Chí Minh có nói với các nhà lãnh đạo Trung Quốc rằng tờ tạp chí có ảnh của Stalin và các lãnh đạo cao cấp khác của ĐCSLX cần phải được trả lại cho mình.

Ông ta đã nhiều lần hỏi đi hỏi lại là “Làm sao chuyện đó lại có thể xảy ra giữa những đồng chí Cọng sản tốt” (Hồ sơ lưu trữ CCCPSU, tài liệu số 36671, thư mục số 425).  Nếu không có tiết lộ của Krushcheve để so lại thì các nhà nghiên cứu sử sau này sẽ tưởng rằng ông HCM đã bị đánh mất tờ báo ở đâu đó tại Trung Quốc.

 Chuyến đi cầu viện, công hay tội ?

Người đời sau đọc hồi ký của Hoàng Tùng thấy câu “gọi Bác sang” thì cũng hình dung được nỗi khó khăn của Nguyễn Tất Thành, và rồi cũng khâm phục cho tài đóng kịch khéo léo của ông đã đem lại kết quả là Stalin và Mao Trạch Đông chịu hỗ trợ cho CSVN.

Tuy nhiên đứng trên phương diện phán xét của lịch sử thì tình hình đất nước thời đó không cần phải cầu lụy Stalin và Mao Trạch Đông đến độ nhục nhã đến như vậy.  Thay vì chấp nhận sát nhập tổ chức Việt Minh vào dưới tay Mao Trạch Đông, ông Nguyễn Tất Thành có thể quyết định sát nhập Việt Minh vào dưới tay Bảo Đại để rồi cùng với Bảo Đại tranh đấu giành độc lập toàn diện theo phương cách mà các dân tộc khác như  Ấn Độ, Miến Diện, Nam Dương, Mã Lai đã làm, riêng Bảo Đại thì đã làm được hơn nửa đường.  Nghĩa là chính phủ Pháp đã ký văn bản thừa nhận nước Việt Nam “độc lập” và trả lại đất Nam Kỳ mà họ đã mua của Tự Đức.

Với phương cách đó, rõ ràng là hay hơn phương cách nhận vũ khí của Mao Trạch Đông rồi lấy xương máu của dân tộc Việt Nam mà phục vụ cho mưu đồ của Mao Trạch Đông, quyền tự chủ của dân tộc trở thành “đuổi hổ ra của trước rồi rước beo vào cửa sau”.

Giờ đây ông Nguyễn Tất Thành đã trở nên người thiên cổ, nếu đem tâm lý của người bàng quan mà phỏng đoán tâm lý của ông thời đó thì e rằng không được chính xác, thậm chí có thể là nghĩ oan cho ông.  Tuy nhiên lịch sử không thể phán xét trên tâm lý mà chỉ phán xét trên hành động và kết quả của hành động, cho dù hoàn cảnh có đưa đẩy biến chuyển tâm lý đến mức tàn tệ như thế nào đi chăng nữa.

Đặt một giả thuyết là năm 1950 ông Hồ Chí Minh hợp tác với Bảo Đại trước khi ông đi Mạc Tư Khoa thì chắc chắn Hoa Kỳ sẽ làm áp lực buộc Pháp phải nhả Đông Dương để nhân dân Việt Nam có thể mạnh lên mà trấn giữ phòng tuyến phía Bắc để chống lại phong trào Cọng sản của Stalin và Mao Trạch Đông.

Bằng chứng là cũng trong năm này Hoa Kỳ đã đổ tiền của cho hai kẻ cựu thù là Đức và Nhật, cũng như Đài Loan và Nam Hàn để các nước này đủ mạnh mà chống lại Nga và Trung Quốc.

Do đó nếu Việt Nam được Hoa Kỳ hỗ trợ như Đài Loan thì chắc chắn nước Việt Nam sẽ lấy lại độc lập và nhanh chóng phát triển, trở thành một cường quốc mạnh nhất trong khu vực Đông Nam Á.

Nhưng đau lòng là thực tế đã đi ngược lại, ông Hồ Chí Minh đã quyết định theo Mao Trạch Đông cho nên Hoa Kỳ buộc phải đổ của cho Pháp để Pháp có thể chận ông Hồ Chí Minh.  Và thế là Việt Nam mất đi cơ hội phục hồi xứ sở, mà rồi lại rơi vào 2 cuộc chiến tranh với quá nhiều tàn phá và chết chóc.

Riêng cuộc chiến đánh vào Miền Nam cũng là một sai lầm lớn của CSVN, ngày đó không cần thiết phải đánh vào Miền Nam với cái giá máu xương như vậy.  Ngay cả ông Mao Trạch Đông có tiếng là dã man cũng không dám thống nhất Đài Loan, Hồng Kông hay Ma Cao bằng máu của nhân dân Trung Hoa;  mặc dầu Hồng Kông đang ở dưới sự cai trị của Đế quốc Anh;  Ma Cao đang dưới sự cai trị của Đế quốc Bồ Đào Nha;  và quân đội Mỹ đang đóng quân trên đảo Đài Loan.

Trong khi đó ông Kim Nhật Thành cũng vì nghe lời xúi dại của Mao Trạch Đông mà đánh xuống Nam Hàn để rồi ngày nay nhân dân Bắc Hàn không cách chi ngóc đầu lên nổi.  Và ông Pol Pot cũng nghe lời xúi dại của ông Mao Trạch Đông mà quậy phá trong vùng đất biên giới của Việt Nam khiến cho nước Căm Pu Chia trở thành điêu tàn cho tới ngày nay.

BÙI ANH TRINH

Bùi Anh Trinh - BIÊN KHẢO VỀ NGUYỄN TẤT THÀNH