Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội

Năm 1925, ngày 4-3, theo như đã bàn bạc trước với Phan Bội Châu, Nguyễn Hải Thần chuẩn bị thành lập một tổ chức chính trị tranh đấu cho Việt Nam tại Quảng Đông.  Ngân quỹ ban đầu của tổ chức là đóng góp hàng tháng của các vị lãnh đạo:  Nguyễn Hải Thần 300 đồng, Lý Thụy 200 đồng, Đinh Tế Dân 100 đồng và Lâm Đức Thụ 50 đồng ( Hslt/Quốc gia Pháp.  Đồng quan Trung Hoa.  Báo cáo của mật báo viên tên Pinot ).

Cũng theo báo cáo của điệp viên Pinot thì lương hằng tháng của Lý Thụy là 400 đồng.  Mặc dầu mới đến Trung Hoa có 4 tháng nhưng ông đã tỏ ra rất sốt sắng trong công việc chung, tức là việc tham gia tổ chức một đảng chính trị lớn của người Việt tại Hoa Nam.  Tổ chức này sắp sửa được thành lập do sự vận động của các ông Phan Bội Châu, Nguyễn Thượng Hiền, Nguyễn Hải Thần, Đinh Tế Dân, Hồ Tùng Mậu, Lâm Đức Thụ v.v… Tổ chức này rất quy mô và được sự hỗ trợ của Quốc Dân Đảng Trung Hoa.

Chuyện Lý Thụy dám bỏ ra nửa phần lương của mình để đóng góp chứng tỏ rằng ông là người rất biết đầu tư, ông lao vào tham gia chứ không phải là góp phần tham gia.  Kết quả là với số tiền đóng góp như vậy ông đã thực sự có uy thế trong nhóm tổ chức thành lập đảng và cũng chính nhờ vậy mà sau này mặc dầu mới xuất hiện tại Trung Hoa ông đã được nhiều người tin cậy bầu làm thư ký của tổ chức lấy tên là Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội.  Ông được bầu làm thư ký là vì đóng góp tài chánh của ông chỉ thua có Nguyễn Hải Thần.

Năm 1925, tháng 6, Tỉnh Quảng Đông xảy ra một cuộc chính biến.  Phó giám đốc trường Hoàng Phố là Liêu Trọng Khải lên làm Chủ tịch Thành phố Quảng Châu. Ông Khải là một cán bộ của Trung Hoa Quốc Dân Đảng, chủ trương tán trợ phong trào nổi dậy đòi độc lập của các dân tộc bị áp bức, ông vận động với các chi hội “Các Dân Tộc Bị Áp Bức” của Ấn Độ, Việt Nam và Đại Hàn dự trù thành lập một “Liên đoàn các dân tộc bị áp bức”.  Giấy mời về phía Việt Nam được gởi cho Phan Bội Châu nhưng đến tay Lâm Đức Thụ tại Quảng Châu .

Năm 1925, ngày 30-6, Phan Bội Châu từ Hàng Châu đến Thượng Hải để về Quảng Châu thì bị mật thám Pháp băt cóc chở về tô giới Pháp tại Thượng Hải rồi bí mật đưa lên tàu chở về VN.  Cũng trong ngày này thì Nguyễn Tất Thành và Lâm Đức Thụ thay thế cụ Phan ngồi họp với Liêu Trọng Khải và phái đoàn Ấn Độ, Đại Hàn.  Hội nghị thành lập Liên Đoàn Các dân tộc bị áp bức bầu Liêu Trọng Khải làm chủ tịch.  Lâm Đức Thụ và một lãnh tụ Đại Hàn làm phó chủ tịch.  NTT làm Tổng thư ký của Chi hội Việt Nam.

*Chú giải :  Về ngày tháng cụ Phan bị bắt

Hồi ký của Phan Bội Châu ghi rằng ông bị bắt là giữa trưa ngày 11-5 Âm lịch.

Cho nên các sử gia Việt Nam so với “Bảng đối chiếu Âm Dương từ 1802 đến 2010” của Việt Nam ( Do Geor Cordier và Lê Đức Hoạt soạn ), mà tính ra đó là ngày 30-6-1925.

Trong khi đó sử gia Quinn Judge đã tìm thấy một báo cáo của điệp viên Pinot báo cho Mật thám Pháp biết cụ Phan sẽ về Quảng Châu vào cuối tháng 7; do đó Quinn Judge cho rằng cụ Phan đã nhớ lầm.

Tuy nhiên cụ Phan không lầm.  Bởi vì nếu so lại với sách “Nhị Bách Niên Biểu 1820-2020” ( của Trung Quốc ) thì ngày 11 tháng 5 Âm lịch Trung Hoa lại thuộc vào 25-7 Dương lịch.

Sở dĩ có chuyện khác nhau vì trong thế kỷ 20 có hai lần lịch của Việt Nam và lịch của Trung Hoa chênh nhau 1 tháng, đó là năm Ất Sửu 1925 và năm Ất Sửu 1985. Trong hai năm này lịch Trung Hoa nhuần hai tháng 4, trong khi đó lịch Việt Nam qua năm sau mới nhuần.

Thời đó đám giỗ của Phạm Hồng Thái được cử hành tại Trung Hoa, người ta dùng lịch Trung Hoa nên rơi vào cuối tháng 7 Dương lịch.  Do đó báo cáo của Pinot hoàn toàn khớp với hồi ký của cụ Phan  ( Ngày 11- 5 Âm lịch Trung Hoa ).

Rốt cuộc ngày cụ Phan bị bắt tại Thượng Hải là ngày 25 -7-1925 chứ không phải là ngày 30 tháng 6 như các sử gia Việt Nam vẫn lầm tưởng.

Năm 1925, tháng 8, vì chưa biết tin Phan Bội Châu bị bắt cho nên Nguyễn Hải Thần, Lâm Đức Thụ, Nguyễn Tất Thành, Đinh Tế Dân vẫn tiếp tục kỷ niệm giỗ đầu của Phạm Hồng Thái và nhân ngày đó triệu tập đại hội thành lập đảng mới theo như đã dự trù trước với Phan Bội Châu.  Mở đầu phần thảo luận NTT đứng lên đề nghị lập một đảng cách mạng có chủ nghĩa và đường lối rõ rệt, kết luận Thành đề nghị lập đảng Cọng sản, theo Đệ Tam quốc tế.  Đề nghị này bị Nguyễn Hải Thần cực lực phản đối .  Sau khi bàn thảo, hội nghị đi đến quyết định:

“Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp, các giai cấp chưa có sự phân biệt rõ rệt, không thể so sánh với các quốc gia tân tiến có kỹ nghệ phát triển và có công nhân tập trung” .  Có nghĩa là tranh đấu vô sản cho ai và lấy ai làm nòng cốt vô sản để hết lòng tranh đấu ?  Lấy một cái không có để tranh đấu cho một cái chưa có ?  Cuối cùng tất cả quyết định thành lập một đảng cách mạng lấy tên là “Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội”.  Ban chỉ đạo trung ương gồm có :

Hội chủ Phan Bội Châu,  ( Bầu khiếm diện, vì vào giờ chót mọi người vẫn nghĩ có lẽ vì một trục trặc nào đó trên đường đi nên cụ Phan không đến kịp); – Cố vấn Nguyễn Thượng Hiền, Nguyễn Hải Thần  – Tổng thư ký Nguyễn Tất Thành – Ủy viên ngoại giao Lâm Đức Thụ – Ủy viên huấn luyện Hồ Tùng Mậu –  Ủy viên tuyên truyền Lê Quốc Đạt – Ủy viên tài chánh Trương Văn Lệnh – Ủy viên nghiên cứu Lê Hồng Phong – Ủy viên kiểm soát Lê Tán Anh.  Riêng Đinh Tế Dân chủ trương thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng không được bèn rút lui, trở về tiếp tục làm việc tại trường Hoàng Phố.

Ăn chặn tiền của Quốc tế Cọng sản

Năm 1925, tháng 8, Hiệp hội Nông dân Quốc tế tại Mạc Tư Khoa gởi cho Nguyễn Tất Thành 5.000 Rúp (khoảng 2.500 dollar).  Yêu cầu ông :  (1) – Thực hiện các biểu ngữ tuyên truyền cho phong trào nông dân.  (2) – Gởi người tới các tỉnh khác để khởi động phong trào. (3) – Gởi cán bộ nông dân tham dự các khóa huấn luyện tại Mạc Tư Khoa.  (4) – Đúc kết các hồ sơ, tài liệu về cuộc nổi dậy và gởi về Mạc Tư Khoa (Hslt/MTK).

Năm 1925, tháng 9, NTT đi thăm Phong trào Nông Dân Nổi Dậy của Bành Bái, ông ghé Trung tâm huấn luyện cán bộ tuyên truyền  và có chụp một tấm hình với cán bộ huấn luyện và học viên trước cổng trường để làm bằng chứng gởi về cho Mạc Tư Khoa. Không ngờ tấm hình này lại rơi vào tay cơ quan mật thám của Pháp tại Quảng Đông, do đó mật thám Pháp bắt đầu ghi nhận sự xuất hiện của nhân vật Nguyễn Ái Quốc tại Trung Hoa.

Năm 1925, cuối tháng 9, Nguyễn Hải Thần về Bắc Kỳ thành lập một chi nhánh VNTNCMĐCH như tổng bộ ở Quảng Châu, Hồ Tùng Mậu được phân công phát triển cơ sở tại vùng Quảng Tây để bắt đầu cầu đưa đón các học viên từ trong nước ra. Vương Thúc Oánh, con rễ của Phan Bội Châu trách nhiệm đường dây đưa rước.

Năm 1925, ngày 14-10, Lý Thụy gởi thư cho Hiệp Hội Nông Dân hứa sẽ thực hiện các yêu cầu của Mạc Tư Khoa nhưng từ chối việc gởi cán bộ về Mạc Tư Khoa vì địa phương đang cần họ cho phong trào, vả lại không có ai biết tiếng ngoại quốc.  Ông cũng yêu cầu họ đừng gởi tài liệu bằng tiếng Đức vì không ai dịch được  (Hslt/MTK).

NTT biết rõ là những người ở Mạc Tư Khoa đang cần theo dõi để yểm trợ cho phong trào nông dân Trung Hoa nổi dậy. Vì không có ai khác nên họ phải gởi tiền để nhờ ông.  Cho nên ông lợi dụng cơ hội khai thác số tiền đó để chi cho việc tổ chức các lớp học tuyên truyền của ông.

Nếu bây giờ ông gởi cán bộ là nông dân Trung Hoa sang Mạc Tư Khoa thì người ta đâu còn cần ông nữa.  Và hẳn nhiên là người ta sẽ phát hiện ra là ông chẳng chi đồng nào hay chi rất ít cho phong trào nổi dậy của nông dân Trung Hoa.  Quả là Hiệp hội Nông dân Quốc tế đã lầm khi nhờ NTT làm việc đó.

Năm 1926, ngày 8-3, NTT gởi thư cho Hiệp Hội Nông Dân Quốc Tế cho biết ông đã gửi rất nhiều thư cho Hiệp Hội nhưng không được trả lời, và tại sao họ không gởi các tài liệu tuyên truyền?  Hiệp Hội trả lời là họ đã nhận được thư của ông nhưng họ đã có người của phong trào nông dân trong Ủy ban thường trực, đó là đồng chí Hồ Hán Dân. (Hslt/MTK).

Với thái độ tìm người khác và không trả lời thư chứng tỏ Hiệp Hội đã phát hiện ra hành động không tốt của NTT.  Vì vậy họ quyết định không chơi với ông nữa.  Ông mất đi một nguồn lợi có thể xoay sở tài chính cho công việc đại sự của ông.

Năm 1926, tháng 6, NTT báo cáo cho CSQT là đã hoàn tất khóa huấn luyện đầu tiên dành cho thanh niên từ trong nước gồm có 10 người, ( Nguyễn Công Thụ, Lê Hữu Lập, Lê Duy Đúng, Nguyễn Ngọc Ba… Nguyễn Công Thụ là em ruột của Lâm Đức Thụ, tên thật của Lâm Đức Thụ là Nguyễn Công Viễn ) và ông đang chờ toán thứ hai khoảng 30 thanh niên sẽ đến vào tháng 7 hoặc tháng 8 (Hslt/MTK).

Tuy nhiên trên thực tế NTT khó có thể thực hiện khóa thứ 2 vì ông lâm vào tình trạng thiếu hụt tài chánh.  Lê Tán Anh phục vụ trong quân đội Trung Hoa tại đảo Hải Nam.  Hồ Tùng Mậu về Thái Lan.  Lê Hồng Phong, Hàn Rue và Đặng Tư Mỹ được trường Hoàng Phố chọn đi học tiếp tại các học viện quân sự của Nga.  Sự cọng tác giữa NTT và Nguyễn Hải Thần gần đi đến đổ vỡ.  Lại thêm chuyện Lâm Đức Thụ bị tai tiếng vì thâm lạm tiền bạc của Liên Đoàn Các Dân Tộc Bị Áp Bức.

Năm 1926, tháng 6 , NTT gặp một đảng viên Tân Việt là Lê Duy Điếm, người Nghệ An, được lãnh đạo Tân Việt ( Lúc này còn mang tên “Phục Quốc Đảng”) cử sang Thái Lan và sang Tàu để tìm cách liên lạc lại với những đồng chí cũ trong Quang Phục hội.

Tháng 6 năm 1926 Điếm gặp Lý Thụy và Lâm Đức Thụ tại Quảng Châu.  Các ông thuyết phục Điếm theo Cọng sản dưới cái vỏ VNTNCMĐCH và bảo Điếm trở về Việt Nam thuyết phục lãnh đạo đảng Tân Việt theo đảng của NTT.  Đồng thời đưa tiền nhờ Điếm tuyển một số thanh niên yêu nước đem về Quảng Châu cho Thành huấn luyện .

BÙI ANH TRINH

Diễn Đàn Facebook
Advertisements

Bùi Anh Trinh - BIÊN KHẢO VỀ NGUYỄN TẤT THÀNH