Trích sách “Giải Mã Những Bí Ẩn của Chiến Tranh Việt Nam” của Bùi Anh Trinh

Đại tướng Cao Văn Viên viết :

Lẽ ra Tướng Phú phải bàn thảo kế hoạch với ban tham mưu và trực tiếp chỉ huy cuộc triệt  thoái từ lúc bắt đầu cho tới khi kết thúc”. ( Bản dịch của Nguyễn Kỳ Phong )

Đại tướng nói mà quên coi lại tài liệu cũng do ông ta viết :  Nếu Tướng Phú và bộ tham mưu bám theo cuộc di quân từ đầu đến cuối thì chắc chắn tại Quốc lộ 21 Tướng Lê Trung Tường đã bị quân CSVN đánh tan tại Phước An từ chiều ngày 15-3.  Và đến khuya hôm đó thì chiến xa của CSVN đã làm chủ Nha Trang bởi vì từ Phước An tới Nha Trang chỉ còn có duy nhất 1 Tiểu đoàn ĐPQ ( Khoảng 500 người ) chốt tại Khánh Dương mà thôi.

Tướng Viên vô tình hoặc cố tình không thấy ra là có tới hai mặt trận cùng một lúc, một mình Tướng Phú không thể phân thân chỉ huy cả hai mặt trận cho nên ông ta phải chia thành hai bộ chỉ huy, chính Tướng Phú lãnh mặt trận Ban Mê Thuột là điểm nặng nhất, còn Tư lệnh phó là Tướng Trần Văn Cẩm lãnh phần nhẹ hơn;  tức là đưa 5 Trung đoàn BĐQ, 1 trung đoàn Pháo binh, 2 trung đoàn Thiết giáp đi “đổi gió” tại Duyên hải.

Từ ngày bắt đầu cho tới ngày cuối của cuộc di tản trên LTL.7 thì Tướng Phú đang chỉ huy mặt trận Quốc lộ 21 với quân số của địch là 4 sư đoàn ( Khoảng 40.000 người ), trong khi trong tay ông chỉ có Sư đoàn 23 là lực lượng chống trả duy nhất.

Nhưng ngay từ đầu Trung đoàn 53 bị kẹt lại Phi trường Phụng Dực, không điều động được. Còn Trung đoàn 45 và Trung đoàn 44 thì đã tan hàng sau khi được trực thăng vận xuống Phước An.  Cả sư đoàn hơn 10.000 người đến ngày 17-3 chỉ còn 548 người mà không đụng trận nào cả.  Rồi đám tàn binh này, kể cả Chuẩn tướng Lê Trung Tường, đã không giúp gì được cho Tướng Phú;  mà trái lại, còn bắt ông phải để tâm lo cứu họ từ Ban Mê Thuột về nơi an toàn.

Suốt thời gian từ 15 cho tới 18-3 Tướng Phú phải chỉ huy mặt trận Quốc lộ 21 với 1 tiểu đoàn ĐPQ duy nhất ( 377 người ) để ngăn cản bước tiến của 4 sư đoàn địch ( Khoảng 40.000 người ).  Thế mà ông đã thành công, giữ vững chốt Khánh Dương trước khi quân Dù khóa đèo M’Drak vào ngày 20-3. 

Và rồi tới sáng ngày 18-3, chính Bộ TTM của Tướng Viên đã cho Tướng Phú một tin dõm rằng Sư đoàn 320 CSVN đã đuổi kịp đoàn di tản.  Trong khi đó Bộ tham mưu Quân đoàn II của Lê Khắc Lý biến mất không kèn không trống, Tướng Phú phải đích thân bay lên Phú Bổn tìm bốc Lê Khắc Lý và 13 sĩ quan tham mưu đầu não của Quân đoàn II (sic).

Rồi từ đó ông đích thân chỉ huy cả hai mặt trận cho tới ngày 24-3 là ngày đoàn di tản về tới Tuy Hòa.  Kết tội ông không chỉ huy, không theo dõi đoàn di tản là một điều vô cùng tàn tệ.

Thiếu tá Phạm Huấn viết :

“Tin Quân đoàn 2 “di tản chiến thuật” bay đi nhanh chóng.  Mọi người, mọi giới hoang mang tột độ.  Tôi tưởng rằng sau đó Tướng Phú sẽ bay trở lại Pleiku.  Nhưng… không! “…Sự việc này làm tôi không thể hiểu nổi.  Tôi nghĩ rằng Tướng Phú là người chịu trách nhiệm nặng nề nhất về sự thảm bại sau đó của cuộc rút quân”… ( trang 126 ).“Và sáng hôm nay, ông đã bỏ đi như một người chạy trốn, một cấp chỉ huy vô trách nhiệm” ( trang 127 ).

Dò theo những trang sách sau đó, cũng do chính Phạm Huấn viết, để tìm hiểu xem Tướng Phú làm gì sau khi rời khỏi Pleiku sáng hôm đó :

Ngày 15-3,

  • “11 giờ 45 phút, sau những cái lệnh cho Bộ tham mưu Quân đoàn và Tướng Tất, Tướng Phú bay về Nha Trang”.  ( trang 125 ).  Suy ra khoảng 1 giờ trưa thì Tướng Phú đến Nha Trang.

  • Lúc 15 giờ 30 :  “Và ông ghé sát tai tôi : Anh gặp riêng Chuẩn tướng Tường nói nguyên văn lệnh của tôi : Lệnh của Tổng thống, rút bỏ Phước An, mang quân về phòng thủ tuyến Khánh Dương càng sớm càng tốt” ( trang 126 ). Nghĩa là Tướng Phú nhận được lệnh của Tướng Thiệu ngay sau khi ông tới Nha Trang.

  • Lúc 15 giờ 55 :  “Sau khi kín đáo chuyển đạt lệnh của Tướng Phú cho Chuẩn tướng Lê Trung Tường, Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh, tôi tìm gặp Đại tá Trịnh Tiếu….Đại tá Tiếu cho biết, với những tin tức tình báo xác thực nhất, hiện có 4 sư đoàn Cọng sản Bắc Việt trong vùng.  Đó là các sư đoàn F.10, 320, 968, 316 và các trung đoàn pháo, chiến xa, phòng không.  Trong khi đó lực lượng của ta ở cả hai mặt trận phước An và quanh thị xã Ban Mê Thuột chưa tới một sư đoàn, không chiến xa, không pháo binh 155 ly yểm trợ…” ( trang 127 ).

“Mặt trận Phước An sẽ bị địch “bứt” bất cứ lúc nào, có thể là đêm nay…” ( trang 128 )

Vậy thì đêm đó, đêm 15-3, Tướng Phú còn lòng dạ đâu để trở về Pleiku ? Và nếu ông trở lại Pleiku thì chỉ tổ dẫm chân Tướng Cẩm và Đại tá Lý bởi vì ông đã giao khoán mặt trận LTL 7 cho hai ông.  Còn ông và Chuẩn tướng Lê Văn Thân phải lo tập trung giải quyết mặt trận Quốc lộ 21 ( Ban Mê Thuột – Phước An – Khánh Dương – M’Drak ) với 40.000 quân CSVN từ Ban Mê Thuột đang tràn xuống.

Ngày 16-3 :

– “lúc 9 giờ sáng, tôi cùng Tướng Phú bay đi Phước An”, ( trang 129 ).

  • Lúc 10 giờ 40 :  “trực thăng Tướng Phú đáp xuống Phước An, Tướng Tường trình bày tình hình vô cùng nguy ngập.  Cộng quân với chiến xa đã tấn công đoàn quân tăng viện lúc 10 giờ”.( trang 129 ).

  • Lúc  11 giờ : “Tướng Phú bay trở lại Nha Trang, ông ra lệnh cho Đại tá Lý Bá Phẩm, Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Nha Trang phải đích thân lên chỉ huy mặt trận Khánh Dương” ( Quận Khánh Dương thuộc tỉnh Khánh Hòa, giáp giới với Phước An ). ( trang 129 ).

  • Lúc 13 giờ : “một tin chấn động, tướng Tường bị thương ở cầu 31 gần Khánh Dương được trực thăng chở thẳng về Quân y viện Nha Trang” ( trang 130 )..

  • Lúc 13 giờ 30, “ông vào Quân y viện thăm Tướng Tường để biết tình hình xác thực” ( trang 130 ).

  • Lúc 14 giờ : “Tướng Phú bay lên Phước An chỉ huy Sư đoàn 23 Bộ binh” ( trang 132 ).

  • Lúc 14 giờ 30 : “Tướng Phú bay chỉ huy mặt trận Phước An…. Phi cơ quan sát nhìn rõ các chiến xa địch di chuyển và cho tọa độ chính xác.  Phi tuần phản lực đầu tiên từ Phan Rang bay lên đã bắn cháy 2 T.54 của địch…” ( trang 133 ).

  • Lúc 15 giờ 40 phút : “Tướng Phú đề cử Đại tá Nguyễn Văn Đức ( Lê Hữu Đức ) xử lý thường vụ Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh” ( trang 133 ).  Lúc này cả sư đoàn 23 BB quân số hơn 10.000 người chỉ còn khoảng 600 “tàn binh”.

Vậy thì trong ngày 16 nàyTướng Phú có nên trở lại Pleiku hay không?  Và để làm gì?

Ngày 17-3,

  • Lúc 9 giờ 30 sáng, “Đại tá Hoàng Thọ Nhu, Tỉnh trưởng Pleiku gọi về Nha Trang trình với Tướng Phú thì tình hình có rối loạn nhưng không ở múc độ trầm trọng… đoàn xe hơn 4.000 chiếc đã di chuyển” ( trang 142 )

  • Lúc 10 giờ 15 phút sáng : “liên lạc lần cuối cùng giữa Tư lệnh Quân đoàn II và Tướng Cẩm tại Pleiku bằng STS-106” ( trang 143 ).

  • Lúc 10 giờ 50 phút sáng : “Tổng thống Thiệu gọi ra lệnh giải tỏa gấp rút mặt trận Khánh Dương và Quốc lộ 21 bằng mọi giá…” ( trang 144 ).

  • Lúc 13 giờ 40 trưa : “Tổng thống, Hội đồng nội các, và các tướng lãnh khen ngợi Tư lệnh và Bộ tư lệnh Quân đoàn II về cuộc rút quân” ( trang 144 ).

  • Lúc 18 giờ 15 tối : “Đại tá Tham mưu trưởng báo cáo về tình hình Phú Bổn.  Đã tổ chức, phân loại xe quân đội và dân sự.  Ra lệnh cho các đơn vị không được tự ý tách rời đoàn xe đi riêng” ( trang 144 )..

Vậy thì trong ngày 17 này Tướng Phú có nên trở lại Pleiku hay không?  Trong khi Đại tá Tham mưu trưởng và Bộ tham mưu Quân Đoàn đã báo cáo là đoàn di tản đã về tới Phú Bổn vô sự và trong tình trạng kiểm soát được.

Sang đến sáng hôm sau, ngày 18, thì đích thân Tướng Phú lên Phú Bổn để liên lạc với Tướng Cẩm và Tướng Tất.  Đến chiều thì ông trở lại Phú Bổn để bốc toàn bộ Bộ tham mưu Quân đoàn 2 về Tuy Hòa.  Và từ đó ông trực tiếp chỉ huy cả hai mặt trận cho tới khi đoàn di tản về đến Tuy Hòa ( Ngày thứ 10 ).

Thế mà Đại tướng Cao Văn Viên và Thiếu tá Phạm Huấn đã cố tình để cho người đời nghĩ rằng Tướng Phú đã trốn tại Nha trang từ đầu chí cuối trong khi cuộc di tản trên LTL.7 không có ai chỉ huy.  Tướng Viên là cấp chỉ huy trực tiếp của Tướng Phú, Thiếu tá Huấn là đệ tử cật ruột của Tướng Phú (sic).  Cả hai cùng lên tiếng chê trách Tướng Phú thì ai mà không tin ?

Đại tá Trưởng phòng Tình báo quân đội Mỹ tại Sài Gòn William Legro viết :

“…lý do gần nhất của sự thất bại trong cuộc di tản là vị tư lệnh Quân đoàn đã không quan tâm tới ước lượng tình báo, và không sử dụng đúng lực lượng cơ hữu trong trận đánh Ban Mê Thuột …. Cũng như cuộc triệt thoái tồi dở theo đường 7.B.  Ông ta ( Tướng Phú ) đã đưa đất nước tuột xuống một mặt dốc mà sự dũng cảm của hằng ngàn sĩ quan, binh sĩ VNCH không thể nào cứu vãn được ( Legro, Vietnam from Cease-Fire to Capitulation, trang 170.  Chính Đạo dịch ).

Trong khi đó chính Legro chuyển tin cho Tổng Thống Thiệu là quân CSVN sẽ đánh Pleiku chứ không đánh Ban Mê Thuột.  Rồi sáng 18-3 cũng chính Legro chuyển cho Bộ TTM tin động trời :

“Các đơn vị du kích CSVN tập trung được một số súng cối tại Tây Nam Hậu Bổn.  Sẽ pháo đoàn xe từ Phú Thiện đến Tây Nam Hậu Bổn.  Nếu thành công sẽ tiến dần về phía Nam, tiếp tục pháo, chặt đứt đoàn xe thành nhiều đoạn, làm trì trệ cuộc rút lui, chờ quân Bắc Việt tới… …Đêm qua Sư đoàn 320 CSVN đã bỏ mật trận Bắc Ban Mê Thuột tiến về Phú Bổn”.

Chính tin này đã khiến chiều 18-3 Tướng Phú quyết định cho quân VNCH bỏ súng băng rừng để tách lính ra khỏi dân, tránh thảm họa như tại Đại Lộ Kinh Hoàng năm 1972.  Trong khi sự thực hồi ký của tướng CSVN Đặng Vũ Hiệp, Bí thư quân ủy Mặt trận Tây Nguyên, cho thấy 1 tiểu đoàn của Sư đoàn 320 đã vào tiếp thu Phú Bổn sau khi quân VNCH đã rút đi hết vào chiều ngày 18-3, chẳng có bắn 1 trái đạn pháo nào.

Đây là tất cả lý do tại sao cuộc triệt thoái bị thất bại.  Hoàn toàn là do bàn tay đen đúa của Legro !

BÙI ANH TRINH

Bùi Anh Trinh - CÁC TRẬN ĐÁNH NĂM 1975