Cãi chuyên và cãi không chuyên

Thiện Tùng

Cãi hay Phản biện tuy khác âm nhưng đồng nghĩa, dùng phản biện nghe có vẻ văn minh hơn. Cãi hay Phản biện khác ngôn từ nhưng cùng tính chất, là sự biểu hiện trái chiều về việc gì đó chớ chưa rõ nội dung.

Chữ Việt gẫm ra cũng phong phú, chỉ cần thêm sau từ cãi một từ nữa thôi thì có ngữ nghĩa khác nhau. Thuận chiều: cải cách, cải biên, cải tạo, cải tiến, cải táng… Nghịch chiều: cãi cọ, cãi vã, cãi lẫy…mang tính chất phản biện.

Xã hội phải khuyến khích cãi nghịch chiều mới tìm ra chân lý, mới phát triển được. Trong giao tiếp, phàm là người, ai cũng có quyền cãi những gì mình cho là không đúng. Luật sư là người cãi chuyên nghiệp, khi tranh cãi chủ yếu dựa vào pháp lý; những người không chuyên (tay ngang) khi tranh cãi chủ yếu dựa vào chân/đạo lý.

 có nghĩa là Thầy. Luật sư là Thầy cãi chuyên nghiệp. Muốn được công nhận luật sư, ít nhứt người ấy phải tốt nghiệp Đại học luật, am hiểu pháp luật hiện hành một cách tường tận để làm cơ sở trong tranh tụng. Những người không chuyên nghiệp, tranh cãi những gì trái với cảm nhận chủ quan của mình để góp phần tìm ra chân lý, chớ không phải cãi để quậy phá. Do hiểu vậy, Tùng tôi luôn động não, ưa cãi những gì mình cho là sai trái. Xin kể một số việc còn đọng lại trong tôi – moi ra từ trong ký ức:

1/  Trong chiến tranh chống Mỹ, cường độ khốc liệt, không có vùng căn cứ nào được xem là an toàn, ông Nguyễn Minh Đường, Bí thư Khu ủy Khu Trung Nam bộ chủ trì cuộc họp phát động phong trào thanh niên 3 khoan: khoan yêu, nếu đã yêu khoan cưới, nếu đã cưới khoan có con”. Đến phần đóng góp ý kiến, tôi phát biểu:“Khoan cưới, khoan có con có thể thực hiện được, còn khoan yêu là vô duyên, không thể thực hiện, bởi vì yêu là bẩm sinh của con ngưi, không phân biệt nam hay nữ, khi bắt đầu thành niên là họ đã rậm rật yêu, nếu không được đối phương đáp lại thì họ có quyền yêu đơn phương nữa kìa. Không cho yêu thể hiện ra ngoài thì họ để trong lòng ai mà biết được?.

Cả đám đông bụm miệng cười không biết họ hoan hô hay đả đảo tôi.

2/  Trong cuộc vận động “Cần, kiệm, liên, chính, chí công vô tư”. Sau bước diễn giả dẫn giải, tôi phát biểu:

  • Cần, kiệm, liêm,chính tôi chấp nhận phải rèn luyện, còn “Chí công vô tư” có nghĩa là không vì lợi ích riêng, nói thế không thuyết phục. Làm không công sao? Vậy đấu tranh để làm gì?. ”Phạm trù chung riêng” – trong cái chung có cái riêng, triệt tiêu hết những cái riêng thì đâu còn cái chung. “Nước mất nhà tan”, sợ nhà tan nên chúng ta mới đấu tranh giữ nước (yêu nước), sợ bị nô lệ chúng ta mới dấn thân?.

–  Đó là lời dạy của cụ Hồ đó ông ơi ! – người ngồi cạnh nói nhỏ vào tai tôi.

–  Sao tôi lại không biết, không vừa ý nói ra để tham khảo vậy thôi  – tôi nói lại.

Cả hội trường im thinh thít, chẳng biết họ nghĩ gì về tôi.

3/  Năm 1984, kinh tế tuột tận đáy, nhân dân đói khổ, tại hội trường Ba Đình, kết thúc bài phát biểu, ông Trần Phương động viên bằng câu khẩu hiệu “Vì tương lai con em chúng ta”. Khi thảo luận tổ tôi nói:

–  Nên cải sửa câu khẩu hiệu ấy vì nó không thiết thực: Con em chúng ta đang ăn theo chúng ta, không lo cho chúng ta thì chết chùm?.

–   Theo anh thì đổi nó thế nào cho thiết thực  – Tổ trưởng vặn hỏi.

–   “Cho hôm nay và cho mai sau” – tôi nói

Thế là ông ấy ghi ghi gì đó chẳng nói chẳng rằng.

4/  Cuối 1985, dịp ra Hà nôi dự hội nghị, vốn có quen biết nhau, ông chín Tố Hữu, Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay gọi là phó Thủ tướng), rủ tôi và anh Ba Dần tối đến nhà Ông chơi – chúng tôi nhận lời. Đêm ấy, sau chuyện thăm hỏi qua lại, ông Tố Hữu than:

–  Giá cả vọt lên quá…!.

– Giá lên hay tiền xuống? – tôi hỏi lại ngay rồi dẫn dụ: Xe chạy, người ngồi trên xe nhìn xuống đường thấy đường chạy ngược chiều xe rồi nói đường chạy là “thầy chạy”. Thử dừng xe lại xem. Vậy giá lên hay tiền xuống? Tiền in phát ra đầy đàng, hàng vắng bóng. Bắt mạch không đúng trị ẩu chết ngưới. Chính Ông và  ông Trần Phương bày ra vụ  “Giá, Lương, Tiền” còn than cái nỗi gì !?. Ai đời đổi tiền 1 mới đổi 10 cũ, sau đó chỉ đạo tăng giá hàng lên 10 lần – giá trị đồng tiền mới có khác chi đồng tiền cũ – gian lận lộ liễu?!.

Ông Tố Hữu không rầy tôi nhưng ông không vui. Thấy mình nói thẳng như thế là bất kính, phạm thượng, tôi khều anh Dần rồi xin cáo lui.

5/  Trong cuộc họp bàn về bầu cử Quốc hội, Hội đồng Nhân dân, mục nhân sự có nói câu “Hãy chọn người có đức có tái cử vào QH, HĐND”. Khi trao đổi, tôi cho rằng câu nầy là câu “giết người không gươm giáo” cần phải điều chỉnh.

  • Trung ương đã cân nhắc kỹ mới nêu ra như thế. Sao anh lại cho là “giết người không gươm giáo?! – Chủ tịch Mặt trận vặn hỏi tôi với vẻ không hài lòng.

–  Những người ra ứng cử đều do Đảng chọn, toàn là “người của Đảng”. Để không  “chướng mắt”,  số ứng cử bao giớ cũng cao hơn số trúng cử. Ai đậu ai rớt cũng đã được tính trước. Vậy trong bầu cử tất có đậu có rớt. Theo khẩu hiệu, hễ ai rớt vô hình trung là người bất tài thất đức chớ gì? – “giết người không gươm giáo” chớ còn gì nữa?! – tôi phân giải.

  • Thôi thì cho rằng anh nói có lý đi. Nhưng theo anh điều chỉnh câu ấy thế nào để khỏi “giết người không gươm giáo”? – CT Mặt trận đặt vấn đề.

  • Hãy chọn người có đức, có tài và có điều kiện cử vào QH, HĐND” – thêm chữ điều kiện để cứu bồ. từ đó ta có thể ngụy giải rằng: người rớt đủ tài đức, nhưng vì điều kiện đang đảm trách công việc nặng nề hoặc do sức khỏe chẳng hạn” – tôi  đề xuất và lý giải.

  • Cũng có lý, tôi ghi nhận và sẽ đế nghị về trên xem xét – CT Mặt trận cười nói.

 6/  Họp giao ban hàng tuần do Tỉnh ủy tổ chức tại hội trường Chương Dương, ông Phạm Huấn, giám đốc Sở Công an cao hứng báo:

–  Đám đĩ điếm gọi đoạn cuối đường Lý Thường Kiệt về hứng bến xe là “Dốc sương mù”, gọi Xóm Tre là “Thung lũng Tình yêu”. Mới đêm qua đây, lực lượng Công an bắt quả tang 1 con đĩ hành dâm với 3 thằng điếm. Đã nhốt con đĩ vào trại giam, công an đang điều tra”.

–  C sao không bắt 3 thằng điếm, làm như thế liệu có công bằng không? – tôi hỏi.

– Ở các lĩnh vực khác còn không có công bằng hà huống lĩnh vực nầy – Một ai đó xen vào.

Anh Phạm Huấn chỉ còn cười trừ.

Một xã hội văn minh, mọi người phải “sống và hành động theo pháp luật” (Hiến pháp và những luật cụ thể hóa Hiến pháp). Để buộc mọi người sống và hành động theo pháp luật, ngoài Tòa án, còn cần có đội ngũ luật sư để góp phần tranh biện nhằm hạn chế đến mức thấp nhứt án oan sai.

Cũng đường đường như ai, ở Việt Nam  không những đủ mà có thừa Pháp Luật, có đội ngũ luật sư hùng hậu. Theo luật sư Lê Thúc Anh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam: Đến cuối năm 2014, tổng số luật sư của cả nước là 8.928 luật sư (Hà nội 2.379, TP HCM 3.756). Thế tại sao, ở VN án oan sai ngày một nhiều đến thế. Theo người viết do: Dưới thể chế  Độc tài Đảng trị, pháp luật để cai trị dân, còn những thành viên của Đảng (đảng viên) sống ngoài vòng pháp luật, họ có luật riêng, đó là Điều lệ Đảng. Lập pháp, Hành Pháp, Tư pháp và lãnh đạo các Đoàn thể gần như hầu hết là đảng viên, đó là những cánh tay nối dài của Đảng.Trong việc xử án, Đảng thủ vai đạo diễn, Tòa án hay luật sư chỉ là những viễn viên phải phục tùng tuyệt đối những gì đạo diễn hướng dẫn – ai cả gan làm trái : “trảm” – Luật sư Võ An Đôn cãi theo Luật, trái ý đạo diễn, bị rút phép “thông công” phải về quê làm vườn là một trong nhiều bằng chứng.

 Không cãi được trước Tòa,  luật sư hay những “tay ngang” ức quá ra ngoài cãi. Đứng dưới đất cãi chưa đã lên không gian mạng cãi. Đủ gan ghi rõ  chính danh, yếu gan thì ngụy danh – thế thôi, đời mà?.

Thay lời kết

Chuyện biếm: <<Ông Vua có đôi tai Lừa, luôn đội nón che tai. Khi hớt tóc phải lột nón ra, còn giấu gì được với thợ hớt tóc. Thế rồi Vua dặn thợ hớt tóc không được tiết lộ ông có đôi tai Lừa. Không nói được sự thật, ức quá, thơ hớt tóc đào cái hố sâu rồi xuống đó mở hết công suất “Ông Vua có đôi tai Lừa!”. Không ngờ trên miệng hố có người trộm nghe. Thói thường, chuyện lạ được lan truyền theo cấp số nhân, lộ mẹ hết ráo>>.  -/-

Đã xem 2841 lần

Chúng tôi nhận thiết kế website hoặc hướng dẫn tạo website riêng với giá phải chăng.
Xin liên lạc Email: baotoquoc@hotmail.com

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.